بسیاری از افراد حداقل یک بار زخم لثه را تجربه کرده اند. این زخم ها به صورت آفت قرمز با هسته سفید یا زرد رنگ در نواحی لثه ایجاد می شوند. دلایل ایجاد آفت دهان می تواند عدم رعایت بهداشت دهان و دندان یا خوردن غذا های حساسیت زا باشد. این نوع زخم ها بعد از دو هفته بهبود می یابند در غیر این صورت مراجعه به دندانپزشک یک امر ضروری است.
زخم لثه چیست؟
زخمهایی مانند آفت به شکل گرد یا بیضی در روی لثه، روی و زیر زبان یا نرم کامه تشکیل شده که معمولاً مرکز آفت، سفید رنگ با حاشیه قرمز و متورم است. شما دو روز قبل از ایجاد زخم لثه، در آن ناحیه سوزن سوزن شدن یا گزگز را احساس میکنید که در ایجاد عفونت ابتدا ممکن است پزشک آنتی بیوتیک برای عفونت لثه تجویز کند.
انواع زخم های لثه
- زخم لثه خفیف
- آفتهای جزئی و شایع هستند.
- معمولاً در اندازه کوچک ایجاد میشوند.
- به شکل بیضی با حاشیه قرمز هستند.
- در عرض یک تا دو هفته این نوع زخم لثه بدون اسکار از بین میروند.
- زخم های عمده
- آفتهای اصلی با شیوع کمتر هستند
- ممکن است کمی دردناک باشد.
- اندازه آنها مقداری از نوع خفیف کمی کوچکتر است.
- معمولاً حاشیه این زخمها مشخص بوده؛ اما گاهی با حاشیه نامنظم هم ایجاد میشوند.
- شش هفته روی لثه شما باقی میماند و اسکار زخم از خود به جا میگذارد.
- زخم هرپتی فرم
این زخم ها بسیار غیر معمول هستند و در سال های آخر زندگی هر فردی ایجاد می شوند که ناشی از عفونت ویروسی نیستند.
- اندازه آن ها مشخص است.
- اغلب با زخمهای کوچک بین ۱۰ تا ۱۰۰ تا ایجاد شده و به مرور تبدیل به یک زخم بزرگ می شوند.
- لبههای این زخمها نامنظم است.
- بدون ایجاد اسکار بعد از دو هفته بهبود می یابند.
آیا زخم لثه در دوران بارداری طبیعی است؟
بله ، زخم لثه در دوران بارداری تا حدی طبیعی است و بسیاری از زنان در این دوره دچار التهاب ، تورم یا زخم در ناحیه لثه می شوند. تغییرات هورمونی به ویژه افزایش سطح پروژسترون ، باعث افزایش جریان خون در بافت های لثه می شود و این امر لثه ها را حساس تر ، ملتهب تر و آسیب پذیرتر نسبت به باکتری های دهان می کند. همچنین ، سیستم ایمنی در دوران بارداری کمی متفاوت عمل می کند و ممکن است در برابر پلاک های میکروبی واکنش شدیدتری نشان دهد. این وضعیت که به آن «ژنژیویت بارداری» نیز گفته می شود ، معمولا در سه ماهه دوم شایع تر است و می تواند با خونریزی یا زخم همراه باشد. رعایت بهداشت دهان و دندان ، استفاده از مسواک نرم ، دهانشویه بدون الکل و مراجعه منظم به دندانپزشک نقش مهمی در پیشگیری و کنترل این مشکل دارند. در صورت مشاهده زخم های شدید یا طولانی مدت حتما با پزشک یا دندانپزشک مشورت شود.
عوامل منجر به زخم لثه
- استفاده از خمیردندان و دهانشویه حاوی سدیم لوریل سولفات
- مصرف داروهای خاص
- رژیم غذایی بدون ویتأمین مانند b۱۲ ، روی و آهن
- واکنش آلرژیک به باکتریهای دهان
- تغییرات هورمونی
- استرس و اضطراب و سیستم ایمنی ضعیف
- وجود هیلکوباکتری پیلوری یا همان باکتری زخم معده در دهان
- حساسیتهای غذایی به خصوص در مصرف شکلات ، قهوه ، توت فرنگی ، آجیل شور و غذاهای ترش و اسیدی
- علت دقیقی برای آفت ها یا زخم لثه وجود ندارد ؛ اما یک سری عامل می تواند باعث ایجاد آن ها شود
- آسیب جزئی در دهان هنگام کارهای دندانپزشکی ، مسواک زدن با فشار زیاد ، حوادث ورزشی یا گاز گرفتن بخش داخلی گونه به طور تصادفی
بهتر است بدانید بر خلاف تبخال، آفت دهانی با عفونت ویروسی ایجاد نمیشود.
چه کسانی به زخم لثه دچار میشوند؟
هر شخصی ممکن است یک بار آفت دهان را تجربه کند. اما زخم لثه بیش تر در نوجوانان و بزرگسالان به خصوص زنها شایع است. اغلب افراد مبتلا در سابقه خانوادگیشان این عارضه شیوع زیادی دارد.
روشهای پیشگیری از زخم لثه
آفت دهان به طور معمول عودکننده نیستند؛ اما برای پیشگیری باید اقداماتی را انجام دهید.
- از مصرف خوراکیهای حساسیتزا پرهیز کنید.
- غذاهای سرشار از ویتأمین مصرف کنید.
- بهداشت دهان و دندانتان را به درستی رعایت کنید.
- اگر بریس یا ارتودنسی در دهان خود دارید برای جلوگیری از ایجاد زخم، مراقب آنها باشید.
- استرس خود را با استفاده از روشهای مختلف مانند مدیتیشن کاهش دهید.
روشهای درمان زخم لثه
این زخمها معمولاً بدون احتیاج به درمان از بین میروند. در صورت عود کردن بهتر است اقداماتی انجام دهید.
- انجام کارهای خود مراقبتی : استفاده از خمیر دندان مخصوص، مسواک نرم، استفاده از نی برای نوشیدن
- داروها : استفاده از دهانشویه، قرص یا اسپری مخصوص ضدمیکروبی
- مراجعه به دندانپزشک : معمولاً پزشک متخصص لثه در تهران برای زخم های این چنینی، داروهای کورتیکواستروئیدی یا همان کورتون استفاده میکنند که به صورت قرص، دهانشویه یا خمیردندان قابل تهیه هستند.
زمان مناسب برای مراجعه به پزشک در صورت زخم شدن لثه
در صورت مشاهده یک سری فاکتورها مراجعه به پزشک امر بسیار ضروری است.
- زخم ها بزرگ و غیر معمول باشند
- زخم های عودکننده با شیوع مکرر
- زخم هایی که به داخل لب کشیده می شود.
- درد شدید که با خود مراقبتی کنترل نمی شود.
- مشکل شدید در خوردن و نوشیدن
- تب بالا همراه آفت زخمها مداوم بیش از دو هفته
عوارض عدم درمان زخم لثه
زخم لثه معمولاً بعد از دو هفته خوب میشود. در صورت عود بیش از حد و دردناک شدن زخمها هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید. اگر از سیگار، مشروبات الکلی و تنباکوی غیر خوراکی استفاده میکنید در صورت بروز زخم در لثههایتان آنها را بسیار جدی بگیرید؛ زیرا عدم توجه به آنها عوارض جبرانناپذیری را به دنبال دارد.
زخم لثه و درمان آن
زخم های لثه در بین برخی افراد مانند نوجوانان و خانمها یک امر شایع است. این زخمها انواع مختلفی دارد. در صورت مشاهده عامل غیر طبیعی آفت دهان باید هرچه سریعتر به دندانپزشک متخصص مانند دکتر ستاره هاشمی مراجعه کنید. مصرف سیگار، مشروبات الکلی باعث ابتلا به انواع بیماری لثه به خصوص آفت دهان میشود.
بهترین دارو برای زخم لثه چیست؟
در درمان زخم های لثه ، بسته به شدت زخم و علت آن ، داروهای مختلفی ممکن است تجویز شوند. در ادامه به بهترین داروها و ترکیبات مؤثر برای درمان زخم لثه اشاره می شود:
- ژل های موضعی ضد التهاب و ضد عفونی کننده : مانند دهان ژل بنزوکائین یا ژل آفتین برای کاهش درد و تسریع در بهبود زخم مؤثر هستند.
- دهانشویه کلرهگزیدین ۰.۲٪ : یکی از رایج ترین و مؤثرترین ضدعفونی کننده های دهانی است که به کاهش باکتری ها و جلوگیری از پیشرفت زخم کمک می کند.
- مسکن های خوراکی (در صورت درد شدید) : مانند ایبوپروفن یا استامینوفن جهت کاهش درد و التهاب استفاده می شود.
- پماد های گیاهی با خاصیت ضد عفونی کننده : حاوی عصاره های طبیعی مانند میخک ، آلوئه ورا یا بابونه برای تسکین زخم های خفیف.
- ویتامین های مکمل : مخصوصاً ویتامین C و ویتامین B12 که در بازسازی بافت های آسیب دیده لثه مؤثر هستند.
- آنتی بیوتیک ها (در موارد شدید) : اگر زخم با عفونت یا آبسه همراه باشد ، دندانپزشک ممکن است آنتی بیوتیک خوراکی مانند آموکسی سیلین یا مترونیداز
سؤالات متداول در مورد زخم لثه
- خوب نشدن زخم دهان نشانه چیست؟
اگر بعد از دو هفته زخم شما بهبود پیدا نکرد باید به پزشک مراجعه کنید. عدم درمان زخم عودکننده خطر ابتلا به سرطان دهان را افزایش میدهد.
- شکل ظاهری زخم لثه چگونه است؟
زخم لثه به صورت دایرهای متورم با مرکز سفید رنگ است.
- علت زخم دهان بعد از شیمی درمانی چیست؟
زمانی که دوز داروی دریافتی شما زیاد باشد، زخم دهان ایجاد میشود.
- آیا سرما خوردگی باعث زخم دهان می شود؟
در سرماخوردگیهای شدید به دلیل کاهش سطح ایمنی بدن زخمها دهان و لثه ایجاد میشود.
- درمان زخم لثه با جوش شیرین ممکن است؟
یکی از درمان های خانگی مؤثر زخم لثه جوش شیرین است مقداری از آن را با آب مخلوط کرده و در دهان بچرخانید.
