برخی افراد ممکن است در طول زندگی خود با لثه اضافه روی دندان عقل روبرو شوند. در واقع باید گفت که این افراد با بیماری پریکرونیت یا عفونت دندان عقل و عفونت لثه دندان مواجه هستند. پریکرونیت باعث التهاب لثههای نزدیک به دندان عقل شده و اگر به موقع درمان نشود بسیار آزاردهنده خواهد بود. اشخاصی که این مشکل را دارند ممکن است مواردی همچون درد ، مزه های نامطلوب در دهان ، تورم غدد لنفاوی و در موارد شدیدتر تورم فک ، لپ و گردن را تجربه کنند. معمولا التهاب ها به علت باکتری های موجود در پلاک یا جرم دندان است. برای درمان لثه اضافه روی دندان چندین روش درمانی وجود دارد.
آیا لثه اضافه روی دندان عقل خطرناک است؟
خیر ، لثه اضافه (اپراکولوم) به خودی خود تهدید کننده نیست ، اما می تواند زمینه ساز مشکلاتی باشد. این لثه اضافه فضایی را ایجاد می کند که در آن ذرات غذا و باکتری ها به دام می افتند و تمیز کردن آن ها با مسواک و نخ دندان بسیار دشوار است. این وضعیت اغلب منجر به التهاب لثه یا عفونت معروف به پریکورونیت می شود که باعث درد ، تورم ، بوی بد دهان و مشکل در باز کردن فک می گردد. اگر به این عفونت توجه نشود ، ممکن است به بافت های اطراف و حتی استخوان فک آسیب برساند. همچنین ، فشار لثه اضافه می تواند به دندان های مجاور آسیب زده و باعث پوسیدگی آن ها شود. بنابراین ، اگرچه خطر جانی ندارد ، اما برای حفظ سلامت دهان و دندان و جلوگیری از عوارض دردناک ، مراجعه به دندانپزشک و انجام درمان های لازم (مانند جراحی لثه یا کشیدن دندان) ضروری است.
علت ایجاد لثه اضافه روی دندان عقل چیست ؟
- نهفتگی دندان عقل : دندان عقل به دلیل فضای محدود در فک ، معمولاً به طور کامل رشد نمی کند و قسمتی از آن زیر لثه باقی می ماند. این حالت باعث می شود لثه روی دندان قرار گرفته و باکتری ها در آن ناحیه تجمع کنند.
- التهاب لثه : تجمع باکتری ها و پلاک های میکروبی در ناحیه دندان عقل نهفته می تواند منجر به التهاب و تورم لثه شود. این التهاب باعث ضخیم شدن و افزایش حجم لثه در ناحیه دندان عقل می شود.
- عدم بهداشت مناسب : دندان های عقل در قسمت پشتی دهان قرار دارند و دسترسی به آن ها برای مسواک زدن و نخ دندان کشیدن دشوار است. این مسئله منجر به تجمع پلاک و باکتری ها و در نهایت ایجاد لثه اضافه می شود.
- فشار دندان های مجاور : در برخی موارد ، دندان های مجاور دندان عقل ممکن است به دلیل فشار، لثه را به سمت بالا و روی دندان عقل هدایت کنند. این حالت می تواند باعث رشد لثه اضافه بر روی دندان عقل شود.
- ساختار غیر طبیعی فک : در برخی افراد ، ساختار فک به گونه ای است که باعث می شود دندان عقل نتواند به طور کامل رویش یابد و لثه روی آن بماند.
- سابقه خانوادگی : ژنتیک نیز در این زمینه نقش دارد. افرادی که در خانواده شان سابقه مشکلات دندان عقل دارند ، ممکن است بیشتر در معرض خطر ایجاد لثه اضافه باشند.
این وضعیت نه تنها می تواند دردناک باشد ، بلکه ممکن است منجر به عفونت و سایر مشکلات دهانی شود. درمان های پیشنهادی شامل بهبود بهداشت دهان و دندان ، مصرف آنتی بیوتیک ها و در برخی موارد ، جراحی جهت حذف لثه اضافه یا کشیدن دندان عقل است.
کدام دندان های عقل با لثه اضافه روبرو می شوند؟
پریکرونیت عنوانی است که برای التهاب بافت اطراف دندان عقل (یا دندان آسیای سوم) به کار می رود. لثه اضافه روی دندان عقل اغلب در دندانهای عقلی اتفاق میافتد که اصطلاحا نیمه نهفته (نیمه بیرون زده) بوده یا به طور کامل قابل مشاهده نیستند؛ معمولا هم در دندانهای اسیایی پایینی بیشتر از بالایی رایج است. دندانهای عقل در اواخر دوره نوجوانی نمایان میشوند؛ بعد از اینکه کمی دندانهای عقل از لثه بیرون میآیند، گاهی با ورود باکتریها به منافذ باز کنار دندان، بافت لثه در آن ناحیه متورم شده یا به اصلاح دچار عفونت دندان عقل میشود. اکثر افرادی که پریکرونیت دارند، یک لایه بافت لثه تاج دندان آنها را پوشش میدهد.
علت پریکورونیت (عفونت دندان عقل)
فاکتور خطرناک لثه اضافه روی دندان عقل رشد بافت اضافی لثه (اوپرکولوم) بر دندان عقل است که اجازه نمیدهد فرد دندان عقل خود را به راحتی تمیز کند. پریکورونیت بیشتر افراد در سن 20 تا 29 ساله را درگیر میکند؛ حدود 81 درصد افراد مبتلا به آن در این سن هستند. شیوع پریکورونیت در بین زنان و مردان به یک اندازه اتفاق میافتد. دلایل و شرایط متداولی با ایجاد پریکورونیت ارتباط دارند:
- بهداشت ضعیف دهان و دندان (باعث پریکرونیت حاد میشود)
- وجود استرس زیاد
- بارداری
- داشتن بافت اضافی لثه
- متورم شدن غدد لنفاوی گردن
- عفونت دستگاه تنفسی فوقانی
علائم التهاب و عفونت دندان عقل
لثه اضافه روی دندان عقل زمانی اتفاق میافتد که دندان عقل به طور کامل از لثه خارج نشود. این حالت ممکن است باعث ایجاد درد و ناراحتی شود که با توجه به شدت عفونت علائم ممکن است بین افراد مختلف متفاوت باشد:
- درد مبهم یا شدید
- وجود تورم لثه در ناحیه آسیب دیده
- احساس ناراحتی ملایم در دهان
- طعم بد دهان
- تورم صورت در سمت آسیب دیده دهان
- ترشح چرک
- درد هنگام بلع
- تورم غدد لنفاوی زیر چانه
- داشتن تب
توجه داشته باشید که علائم مزمن اغلب تنها 1 تا 2 روز طول میکشند، ولی تا چند ماه تکرار میشوند. همچنین علائم حاد معمولا 3 تا 4 روز طول خواهد کشید.
خراب شدن دندان مجاور به خاطر لثه اضافه روی دندان عقل
وجود لثه اضافه یا اپراکولوم روی دندان عقل ، یکی از شایع ترین دلایل خراب شدن دندان مجاور (دندان دوم مولر) است. وقتی لثه روی بخشی از دندان عقل را می پوشاند ، یک فضای بسته و غیرقابل دسترسی ایجاد می شود که در آن ذرات ریز غذا و پلاک میکروبی به دام می افتند. از آنجا که تمیز کردن این ناحیه با مسواک و نخ دندان تقریباً غیرممکن است ، باکتری ها در آن محیط تاریک و مرطوب رشد می کنند. این تجمع باکتری ها نه تنها باعث عفونت لثه (پریکورونیت) می شود ، بلکه به مرور زمان اسید تولید کرده و مینای دندان مجاور را حل می کند. متأسفانه ، اغلب این پوسیدگی در نوک دندان یا در بین دندان عقل و دندان مجاور شکل می گیرد که در معاینات معمولی و حتی با عکس های رادیوگرافی کوچک ممکن است دیده نشود. تا زمانی که درد شروع شود ، پوسیدگی معمولاً پیشرفت کرده است. در بسیاری از موارد ، برای درمان این مشکل ، علاوه بر کشیدن دندان عقل ، نیاز به ترمیم یا ریشه کشی دندان مجاور نیز هست و گاهی آسیب آنقدر شدید است که دندان مجاور نیز از دست می رود.
انواع روش های درمان پری کرونیت
درمان پریکرونیت در هر فرد متفاوت است. دندانپزشک یا متخصص لثه در تهران با در نظر گرفتن برخی عوامل، روش درمانی خود را انتخاب میکند. دندانپزشکان برای درمان این مشکل، با درنظر گرفتن برخی عوامل ممکن است توصیه کنند که لثه روی دندان برداشته شده یا دندان کشیده شود. همچنین برخی مواقع بهترین رویکرد، صرفا درمان علائم بیماری است. به طور معمول سه گزینه درمانی برای درمان لثه اضافه روی دندان عقل وجود دارد:
- کنترل درد ناحیه نزدیک دندان عقل
هنگامیکه به نظر برسد دندان خودش به طور کامل از لثه بیرون خواهد آمد، ممکن است دندانپزشک تصمیم بگیرد بدون برداشتن لثه روی دندان یا کشیدن آن، کمک کند تا درد بیمار کنترل شود. در این مورد، استفاده از ایبوپروفن یا استامینوفن میتواند مفید باشند. علاوه بر این دندانپزشک بافت لثه اطراف دندان را برای جلوگیری از ایجاد پلاک دندان و تجمع ذرات و مواد غذایی تمیز میکند. در طول این پروسه ممکن است برای کاهش و کنترل درد از بیهوشی موضعی استفاده کند. اگر بیماری سابقه تورم یا عفونت داشته باشد، ممکن است آنتیبیوتیکهایی همچون پنیسیلین یا اریترومایسین نیز تجویز شود.
- انجام جراحی
افرادی که دچار عفونت دندان عقل می شوند یا درد و التهاب شدیدی دارند به جراحی دهان و دندان و لثه اضافه روی دندان عقل نیاز دارند؛ بدین شکل که یا باید فلپ لثه انجام شود یا دندان عقل به طور کامل از بین برود. جراحی لثه و کشیدن دندان عقل مستلزم انجام یک عمل جراحی است که توسط دندانپزشک، جراح لثه یا جراح دهان باید صورت گیرد. اغلب دندانپزشکان لثه اضافه یا همان گوشت اضافه لثه را با عمل جراحی یا با استفاده از لیزر درمان میکنند. جراحی لثه با لیزر یک روش مدرن درمانی است. برای جراحی باید به افراد متخصص و با مهارت بالا مراجعه کنید. این نوع جراحی در لیفت لثه که برای اصلاح طرح لبخند انجام میشود هم بسیار مناسب است. دکتر ستاره هاشمی ، متخصص لثه در تهران یکی از بهترین ها در زمینه جراحی لثه هستند که میتوانید با خیالی راحت این کار را انجام دهید.
مراجعه به هنگام به دندانپزشک برای درمان لثه اضافه روی دندان عقل
دندان عقل هنگام بیرون آمدن از لثه ممکن است باعث حساس شدن لثه و در معرض عفونت قرار گیرد. بهداشت دهان و دندان اهمیت بسیاری در جلوگیری از این بیماری داشته که اگر به خوبی رعایت نشود، بافت لثه به مرور زمان با ورم و عفونت مواجه میشود. پریکرونیت یک مشکل بسیار رایج است و زمانی رخ میدهد که دندان عقل از لثه بیرون نمیآید، اما حفرهای در لثه ایجاد کرده که آن را مستعد عفونت باکتریایی میکند. در صورت ابتلا به پریکورونیت افراد با عوارضی روبرو میشوند. لذا اگر علائم بیماری به سرعت درمان نشوند احتمال بروز مشکل بیشتر خواهد شد.
سوالات متداول لثه اضافه روی دندان عقل
- برای درمان بیماری پریکرونیت باید به چه متخصصی مراجعه کرد؟
یکی از راههای مقابله با بیماری پریکرونیت، خارج کردن دندان عقل است که باید توسط متخصص لثه انجام شود.
- لثه اضافه روی دندان عقل در چه افرادی به وجود میآید؟
پریکورونیت بیشتر افرادی که در سن 20 تا 29 ساله هستند را درگیر میکند. اما ممکن است در هر سنی اتفاق بیافتد.
- کدام دندانهای عقل با لثه اضافه روی دندان روبرو میشوند؟
این مشکل معمولا در دندانهای عقلی اتفاق میافتد که اصطلاحا نیمهنهفته (نیمهبیرونزده) بوده یا به طور کامل دیده نمیشوند.
